አድዋ የማን


( ሄኖክ የሺጥላ )min

ዳግማዊ ሚኒሊክ በእንጦጦ ማሪያም በኣቡነ ማቲያስ ኣንጋሽነት በመስከረም ፪፩ ሺ ዘጠኝ መቶ ሰማኒያ ሁለት ኣመተ
ምህረት የንጉሰ ነገስትነት ዘውዳቸውን መጫናቸውን ተከትሎ ለተለያዩ ኣውሮጳ ሃገሮች ለጻፉት ደብዳቤ የመጣለቸውን
መልስ እያሰላሰሉ ከዙፋናቸው ላይ ቁጭ ብለዋል። ንዴታቸው ግን ፊታቸው ላይ ኣይታይም።የታላቋ ብሪታንያና የጀርመን
መንግስታቶች የጃንሆይን መልእክት ተከትሎ በጻፉት ደብዳቤ
ሚኒሊክ ንግስናዋን ከርሶ በቀጥታ ሳይሆን ወኪሎ ኢንዲሆን በፈቀዱት በጣልያንና በመንግስቱዋ በኩል ነው መስማት
ያለብን የሚለው ነገር ፤ የንጉሱን ባለሙዋለች እጅጉን ያበሳጨ ነበር። ከሁሉም በላይ ግን እቴጌይቱን ነበር
ያስቆጣው።
እቴጌ ጣይቱ ኢትዮጵያ ከሌሎች ሃገሮች ጋር የሚኖራትን ግንኙንት በኢጣልያን በኩል ታደርካለች የሚለው የጣልያንኛው
ድብቅ የኣተረጉዋጎም ሴራ ፤ ኣዋ የውጫሌ ውሉ፤ ከውሉም የ ፩፯ኛው ኣንቀጽ ፤ ብሎም ንጉስ ምኒሊክ እንዲስማሙ
ላማድረግ ተብሎ ከጣልያን መንግስት ከንጉስ ኡምቤርቶ የቀረበው የሊሬና የ መሳሪያ እርዳታ ንዴታቸውን ከሚቆጣጠሩት
በላይ ገፍው። እቴጌይቱ በርጋታ ከተቀመጡበት ብድግ ኣሉ Continue reading

Advertisements

History Day!! — Emperor Menelik II of Ethiopia (1844-1913) —


Menelik II (August 17, 1844 – December 12, 1913),
Conquering Lion of Judah, Elect of God, King of Kings of Ethiopia was negus negust (emperor) of Ethiopia from 1889 to his death.

Menilik II of Ethiopia

Menilik II of Ethiopia

Menelik II The son of King Haile Melekot of Shoa (1847 – 1855), was born in 1844 in Ankober, Shoa and heir to the Shewan branch of the Solomonic Dynasty which claimed descent from King Solomon of ancient Israel, and the Queen of Sheba. On the death of his father in 1855 he was taken prisoner by Emperor Tewodros II (Theodore II), a former minor noble originally named Kassa of Kwara, who had usurped the Imperial throne from the last Emperor of the elder Gondar branch of the Solomonic dynasty, Emperor Johannis III (John III). Menelik was imprisoned on Tewodros’ mountain stronghold of Magdala, but was treated well by the Emperor, even marrying Tewodros’s daughter Alitash. However, he would eventually succeed at escaping from Magdala and abandoned his wife, returning to Shoa to reclaim his ancestral crown and at once attacked the usurper claiming the Imperial throne for himself as well. These campaigns were unsuccessful, and he turned his arms to the west, east and south, and annexed much territory to his kingdom, still, however, maintaining his claims of divine right to the Imperial Crown of Ethiopia in addition to the royal one of Shoa.

In 1883, King Menelik married Taytu Betul, a noblewoman of Imperial blood, and a member of the leading families of the regions of Simien, Gojjam and Begemder. Her uncle Dejazmatch Wube had been the ruler of Tigre and much of northern Ethiopia. She had been married four times previously and exercised considerable influence. Menelik and Taytu would have no children. Menelik had previous to this marriage, sired not only Zauditu ( eventually Empress of Ethiopia), but also another daughter, Shoaregga (who married Ras Mikael of Wollo), and a son Prince Wossen Seged who died in childhood. Menelek.s clemency to Ras Mangasha, whom he compelled to submit and then made hereditary Prince of his native Tigre, was ill repaid by a long series of revolts by that prince. Continue reading

(በእውቀቱ ሥዩም)


ትናንትና ማታ
ላሟሟሽ ሲገባኝ፣እንዳሞሌ አጥቤሽ
በመጨረስ ፋንታ
ለነገ ቆጥቤሽ
አስተርፌሽ ለሰው
የጸጸት ሱናሚ ፤ዓለሜን አመሰው፡፡

ምነው ቢቻል ኖሮ
ፈገግታሽን ቋጥሮ
ሙዳይ ውስጥ መደበቅ
ጃንደረባ ቀጥሮ
ጭንሽን ማስጠበቅ
ክፍት ልቤን ይዤ፤ ዝግ ደጅሽን ጠናሁ
በሰበብ ወድጄሽ ፤ያለሰበብ ቀናሁ፡፡

ፍቅር በተባለ፤ ግራ- ገቢ ነገር
ከጨመተው አገር
ከሰከነው ቀየ
መናፍቅ ይመስል፤ ባዋጅ ተነጥየ
እንደካፖርቴ ቁልፍ፤ ልቤን የትም ጥየ
የትም ስከተልሽ
የትም ሆኖ እድልሽ፤
ሁሉ ያንች ወዳጅ
ሁሉ ባላንጣየ
መፈቀር ሆኖ ጣሽ፤ መቅናት ሆኖ ጣየ
ላንቺ ብስል ፍሬ፤ ለኔ ገለባ ግርድ
ላንቺ እቅፍ አበባ፤ ለኔ እቅፍ ሙሉ ብርድ
ማነው የበየነው ፣ይህን ግፈኛ ፍርድ፡፡
(በእውቀቱ ሥዩም)

ልዑል ራስ መኮንን (አባ ኮራ/ አባ ቃኘው)


abበአጤ ምንሊክ እና የሐረሩ ሹም በራስ መኮንን መካከል የነበረውን ዝምድና ለጠየቃችሁኝ ወዳጆቼ መልስ ይሆን ዘንድ በአለኝ መረጃ መሰረት በሁለቱ መሪወች መካከል የነበረው የስጋ ሳይሆን የጋብቻ ዝምድና ነበር, እንዲሁም ከልጅነት እስከእለት ዕልፈት ሳይለያዩ በመኖራቸው እና መወለደም ቋንቋ በመሆኑ ራስ መኮንን የአጤ ምንሊክ ታናሽ ወንድም ነበሩ በማለት ብዙ የታሪክ ጦማሪወች ጽፈዋል።

ከሸዋ ምድር የሚጠለቁት በመዕራባውያን አቆጣጠጠር በ1852 አንኮብር ጎራ ላይ ተወልደው ሐረርን ለ16 አመታት ያስተዳደሩት እና ከአደዋ ጦርነት ጀምሮ ለኢትዮጲያ ህዝብ ስፍር ቁጥር የሌላቸው በጎ ውለታወችን የዋሉት በ1906ዓም ላይ ከሐረር ወደ አዲስ አበባ ጉዞ ላይ እያሉ በድንገተኛ ህመም በ53 አመታቸው ህይወታቸው ያለፈው ራስ መኮንን ወ/ሚካኤል ጉዴሳ ከሚኖሩበት ዘመን እና ህብረተሰብ ቀድመው የነቁ ስልጡን መሪ እንደነበሩ የተጻፈላቸውን የተለያዩ ጦማሮች አቅርቤ በተደጋጋሚ አስታውሼቸዋለሁ።

ከፊት ለፊት ያለውን ገደል ለመዝለል ወደ ኋላ መንደርደር አስፈላጊ ነውና እኛም አንዳንዴ ወደ ኋላ መለስ ቀለስ እያለን ለዚህ ዘመን ያበቁንን ያለፉትን አባቶችንን በክብር ማስታወሱ ይጠቀምናል እንጂ አይጎዳንም።

ንቁ ሰው ከታሪክ ፍቅርን እንጂ በቀልን አይወርስም።
Soutce: Eduardos-History-Page

ምንሊክ አደባባይ 1930/


statute of Menilik

በ1937 በጥሊያን መትረየስ በግፍ የወደቁት ጀግናው መለኩሴ ከፍቼ ምድር የሚጠለቁት አቡነ ጴጥሮስ በዚህ ግርግር መሀከል እንደነበሩ ጥሊያኑ ታሪክ ጦማሪ Angelo Del’boca ጽፎታል። ዘውድ ከጫኑ አመት ያልሞላቸው ጃንሆይም በቦታው ተገኝተው ሐውልቱን መርቀው ከገለጡ በኋላ ተሰብስቦ ለነበረው ሕዝብ እና ለውጭ አገር እንግዶች ባደረጉት ታሪካዊ ንግግር ላይ አጤ ምንሊክ እድሜቸውን በሙሉ ለአገራቸው የኖሩ ታላቅ የኢትዮጲያ ልጅ እንደነበሩ መስክረዋል።

በየትኛው አገር ወይም ክፍለ አለም, በቀጥታም ይሁን በእጅ አዙር የገዛ ህዝቡን ያልበደለ, ያልገደለ አንዱን እጠቅማለሁ ብሎ ሌላውን ያልጎዳ አንድም የአገር ገዢ የለም ስለዚህ እኛም በድሮ በሬ ከታረሰው እርሻ ክፉ እና ደጉን ተመርን ወደፊት መጓዝ ነው እንጂ ቅራኔ እና በቀል በልቦና መቋጠር ግን ቂልነት ነው።

እንደ ታሪክ መንፈስን የሚያድስ ምንም አይነት እውንታ የለም ታዲያ የትላንቱን እያሰቡ ከትላንቱ እየተማሩ ዛሬን መኖር የአዋቂ ሰው ንቃት ህሊና ሲሆን ያልነቃው ደግሞ በተዘመረበት እያጨበጨበ በነዱት እየተነዳ, የውሀ ላይ ኩበት ሆኖ ይኖራል።Eduardos-History-Page

ነፍጠኛው ትውልድ


ይህ የታሪክ ገጽ አዲስ ሆኖ በብዙ አንባብያን ባልታወቀበት ጊዜ የለጠፍኳቸውን ጠቃሚ የሆኖ ታሪካዊ ጦማሮችን በድጋሚ እለጥፋቸዋለሁ ይህንን የነፍጥ እና የነፍጠኛ ታሪክ ከዚህ በፊት ለጥፊ ነፍጥ በኢትዮጲያ ምድር መውዜር ፣ዲሞፍተር፣ ምንሽር፣ ራስ ማስር፣ ፊሻሌ፣ ቤልጅግ ከሚባሉት የጦር መሳሪያወች ቀድማ የገባች የጠብ መንጃ እንደነበረች አስታውሻለሁ እንዲሁም “ብረት ያልታጠቀ ጥሎ ያልወደቀ” ወንድ አይደለም ተብሎ በሚታመንበት እና አልመግባባትን ድርድር ሳይሆን ጦር በሚፈታበት ዘመን በሁሉም የኢትዮጲያ ክልል የኖረው ትውልድ ነፍጥ ከትከሻው ስለማትለየው ነፍጠኛ ይባል ነበር።

በአጤ ምንሊክ ዘመንም ከተለያዩ የኢትዮጲያ ግዛቶች ተመርጠው የተቀጠሩት ዘመናዊ ፖሊሶች ነፍጥ ስለሚያነግቱ እነሱም ነፈጥኞች ይባሉ ነበር፣ ከወለጋ ምድር የሚጠለቁት የጥንቱ ወጌሻ ባሻ ታሲሳ ነፍጥ ስለነበራቸው እሳቸውም ነፍጠኛ ነበሩ, ከትግራይ ምድር የሚጠለቀው ወዴ ሐጎስ ነፍጡን እንደሚስቱ ስለሚወዳት እሱንም ነፍጠኛ ይሉት ነበር።

በምዕራባውያን አቆጣጠር በ1930 በራስ ተፈሪ እና በራስ ጉግሳ መሀል በዘውድ ሽኩቻ በተፈጠረው ጦርነት ላይ ራስ ጉግሳ ተሸንፈው ከወደቁ በኋላ የተማረኩት ከጎንደር ምድር የሚጠለቁት የጦር መሪያቸው አባ ሹምዬ ተማርኬ ከእንግዲህ የጎንደርን አፈር እግሬ አይረግጠውም ብለው ስለተማጸኑ በጦር ተከበው በነፍጥ ጥይት ናዳ ከአንቸም ጦር ሜዳ ተረሽነዋል።

ነፍጠኛ ማለት ነፍጥ ያነገተ ማለት ነው እንጂ ስድብ መስሎን ነፍጠኛው እያልን ጥሬ አንሁን። ምነው ጎበዝ… በዚህ በሰለጠነ ዘመን ትንሽ ነቃ እንበል እንጂ….3 ሺህ ዘመን ከኋላ? አረ እባካችሁ ጡር ነው።Eduardo’s History Page

እናትነት ፈተና ነው!


“ልጄ የዘወትር ምኞቱ የእስራኤልን ክብር ማየት ብቻ ነበር” ትላለች የይሁዳ እናት ሲቦራ ፤
የይሁዳ እናት ሲቦራ እንዲህ ትለናለች፤ “በ17 አመቱ የሮማ ወታደር በጦር እግሩን አቁስሎ ታስሮ ነበር በዛ የወጣትነት እድሜው የአይሁድ ወጣቶችን ልብ ስለነጻነት ሲያነሳሳ ይውል ነበር፤የእስራኤልን ክብር በአደባባይ ይመሰክር ነበር፡፡
ብቸኛው ልጄ እርሱ እንደነበር ታውቁልኝ ዘንድ እወዳለው፡፡ዛሬ እንዲህ ደርቀው የምታይዋቸውን ጡቶቼን ይዞ የጠባ ፤ በአትክልት ስፍራ በትንንሽ ጣቶቹ እጄን ይዞ መሄድ የለመደ ብቸኛው ልጄ ነው፡፡
የመጀመሪያ ብቸኛ ልጄ ነበርና በህይወቱ ውስጥ የሚጨምር እያንዳንዷየእድገት ደረጃ የእኔንም ህይወት ትጨምር ነበር፡፡ማንኛዋም እናት ከወለደች በኋላ የእርምጃዋን ልክ በልጅዋ እርምጃ እንደሚወሰን ሁሉ የእኔም እንደዚያው ነበር፡፡
ልጄን እወደዋለው፤ እስከዘላለምም እወደዋለው፤ ፍቅር ከስጋ ቢሆን ኖሮ ስጋዬን አቃጥዬ በመጣል እገላገል ነበር፤ነገር ግን ከነፍስ ሆነና ልደርስበት አልቻልኩም፡፡
ወደ እየሱስ እናት ሂዱ፤ በእኔ ልብ ያለፈው ልጅ የማጣት ሰይፍ በእሷም ልብ ውስጥ አልፏልና የሚሰማኝን በሚገባ ልትነግራቹ ትችላለች ያን ጊዜም ትረዱኝ ይሆናል፡፡” (ምንጭ የካህሊል ጂብራን የሆነው እየሱስ የሰው ልጅ ከሚለው መጽሃፍ ተርጓሚው ሃይለጊየዮርጊስ ማሞ ነው)፡፡ እንግዲህ እናትነት ፈተና ነው፤ እስቲ ጥያቄ ልጠይቅ፤ ይሁዳ አጥፍቷል ወይስ ጥፋት አልሰራም?? ይሁዳ እየሱስን አሳልፎ ስለሰጠ አጥፍቷል ትላላቹ ወይስ ምድር ከመፈጠሯ በፊት ይሄ እንደሚሆን የታወቀ ስለሆነ ይሁዳ የእግዚያብሄርን ቃል ፈጸመ እንጂ ጥፋት አላጠፋም ትላላቹ?????፡፡Tewodros Tezera

ቦቲዬን አጥቤ በሬ ላይ ባስጣው . . .


      1. ቦቲዬን አጥቤ በሬ ላይ ባስጣው
      ወዳኝ ነው መስለኝ ተራምዳው አለፍች
      2. እወድሽ ነበረ እንደ ከረሜላ
      ታድያ ምን ያረጋል ሱቃችን ተዘጋ
      3. ሒዳችሁ ንግርዋት መታመሜን ከቶ
      አስዋ ገድየላትም ውሽማ ይዛለች
      4. 5ሳንቲም ያለው አይባልም ደሃ
      አምስት ጨምሮ ያጨሳል ግስላ
      5. እዛ ማዶ ጋራ ምን ይንኮሻኮሻል
      ውሻ አይደለምሁ እኔ ምን ምናገባኝ
      6. የኛ ሰፈር ልጆች በጣም ጨዋ ናችው
      መኪና ሲመጣ ይንጠለጠላሉ
      7. እዛ ማዶ ጋራ ምን ይብለጨለጫል
      ሲስተር ናት መስለኝ ቫዝሊን ተቀባታ
      8. ከቤቴ በላይ ቤት አሰራች አሉኝ
      አይኗን አንዳላየው መነጸር ለብሳለች
      9. እኔ እየወደድኩሽ አንቺ ከጠላሽኝ
      ያበላውሽ ፍርፍር አላርጂክ ይሁንብሽ
      10. ስው ፎንቃ ሲይዘው ምግብ ይዘጋዋል
      የኔ ለየት ይላል ፓንት አለብስም አልኩኝ
      11. የኩባያ ወተት የለውም አረፋ
      የ ሚስቴ ጆሮ ኩክ ይዛቃል ባካፋ
      12. ቆለጤ ተቆርጦ ይሁን ላፍንጫሽ
      እኔ ምን አገባኝ ካሸተተልሽ
      13. እዛ ማዶ ሁኖ በፉጨት ቢጠራኝ
      ከብት መስለኩህ እንዴ አልመጣም አልኩኝ
      14. አይሽ አይሽና ይመጣል እንባዬ
      አንቺ አይደለሽም ወይ አለሚቱ ጫኔ
      15. ትላንትና ማታ ሌባ ጉድ ሰራኝ
      በመስኮት መጣና ፓንቴን ሰረቀኝ
      16. እኔ አልፈልግህም ስትለኝ ሰንብታ
      ሌላ አፍቅሬ ስታይ መጥታ ጠየቀችኝ
      17. እንች ሳሚኝ ብየ ከንፈሬን ብሰጣት
      አትችልም መሰለኝ ለሀጯን ለቀቀችኝ
      18. እኔስ እሄዳለው መንገዱን ጠይቄ
      እስከመቼ ድረስ ታክሲ እጠብቃለሁ
      19. እድልሽ ነው እንጅ የሚያንከራትትሽ
      የአንች ባለንጀሮች እንጨት ይሸጣሉ
      20. የምኖደውን ሰው ባናጣው ምናለ
      ካጣነው በሗላ ስለሚያናድደን

    Haro tube